Lipid İçerikli Suni Gözyaşlarının Oküler Yüzey Sıcaklığına Olumlu Etkisi
Üniversitemiz Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Eray Atalay’ın sorumlu ve ilk yazarı olduğu ve yazarları arasında üniversitemiz Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Doç. Dr. Mustafa Değer Bilgeç ve Dr. Öğr. Üyesi Onur Özalp, Fen Fakültesi Fizik Bölümü’nden Doç. Dr. Sertaç Eroğlu ve Tıp Fakültesi öğrencilerinden İnt. Dr. Mert Egemen Çalışkan ve Mehmet Tunahan Aydın’ın yer aldığı “Corneal surface temperature dynamics with lipid vs non-lipid artificial tears during sustained eye opening: a crossover study” başlıklı makale Contact Lens and Anterior Eye dergisinde yayınlandı.
Kuru göz hastalığı ve bilgisayar görme sendromunda azalmış göz kırpma sıklığı ve artmış buharlaşma, oküler yüzey sıcaklığında düşüşe neden olmaktadır. Bu süreçte gözyaşı lipid tabakası, buharlaşmayı azaltarak kornea yüzey sıcaklığının korunmasında temel bir düzenleyici rolü üstlenmektedir. Klinik pratikte yaygın olarak kullanılan lipid içermeyen suni gözyaşlarının, özellikle evaporatif tip kuru göz hastalığında, oküler yüzey soğumasını yeterince engelleyemeyebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle lipid içeren ve içermeyen suni gözyaşı damlalarının kornea yüzey sıcaklığı üzerindeki dinamik etkilerinin karşılaştırılması klinik açıdan önem taşımaktadır.
Bu amaçla, 20–40 yaş arası 15 sağlıklı gönüllü, kontrollü ortam koşullarında değerlendirilmiştir. Farklı günlerde, aynı üreticilere ait lipid içeren ve lipid içermeyen hiyalüronik asit bazlı suni gözyaşı damlaları uygulanan katılımcılardan 15 saniye süreyle gözlerini açık tutmaları istenmiş ve bu süreçte kornea yüzey sıcaklığı, üniversite araştırma laboratuvarı envanterimizde bulunan yüksek çözünürlüklü termal kamera (FLIR A8200sc) kullanılarak kaydedilmiştir. Elde edilen sıcaklık değişimleri, katılımcıların diğer gözleri kontrol alınarak istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Çalışma sonucunda, lipid içermeyen suni gözyaşı damlalarının kornea yüzey sıcaklığında daha hızlı ve belirgin bir düşüşe yol açtığı, buna karşın lipid içeren formülasyonların kornea yüzey sıcaklığını daha stabil şekilde koruduğu gösterilmiştir. En belirgin sıcaklık düşüşünün tüm gruplarda göz kırpma sonrası ilk 5 saniye içerisinde meydana geldiği saptanmıştır. Schirmer testi ve gözyaşı kırılma zamanı değerlerinin, sıcaklık değişim hızları üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür.
Bu bulgular doğrultusunda, lipid içeren suni gözyaşı damlalarının oküler yüzeyin termal stabilitesini daha iyi sağladığı ve özellikle evaporatif tip kuru göz hastalığı ile uzun süreli dijital ekran maruziyeti olan bireylerde daha avantajlı olabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışmamız, yüksek duyarlıklı termal görüntüleme kullanılarak lipid içerikli olan ve olmayan suni gözyaşı damlalarının doğrudan karşılaştırıldığı sınırlı sayıdaki çalışmalardan biri olup, klinik uygulamada suni gözyaşı seçimine yönelik önemli veriler sunmaktadır.
Makaleye erişim için: https://www.contactlensjournal.com/article/S1367-0484(26)00019-6/abstract
